Een PS2 die discs niet meer leest heeft bijna altijd een van drie oorzaken: een vuile laserlens, een versleten laser, of een mechanisch probleem in het loopwerk. Maalt of ratelt hij hoorbaar bij het opstarten? Dan zit het in het loopwerk, niet in de laser, want een versleten laser faalt juist stil. Begin met de lens schoonmaken, en let op wélke disc faalt: dat wijst de dader aan. Is de console er echt klaar mee, dan zie je bij ps2 kopen wat er aan geteste exemplaren staat.
Wij openen, reinigen en testen elke PS2 die binnenkomt met echte games, dus we zien deze storingen dagelijks langskomen. Hieronder de diagnose die je op de meeste forums nergens compleet vindt, in de volgorde waarin je het zelf zou aanpakken, plus het advies dat je juist beter kunt negeren.
Eerst luisteren: is het de laser of het loopwerk?
Voordat je iets openschroeft, luister je even. Het geluid vertelt je in welke hoek je moet zoeken:
- Maalt of ratelt hij hoorbaar bij het opstarten of tijdens het zoeken? Dan zit het in het loopwerk (het verplaatsen van de laser), niet in de laser zelf.
- Draait de disc wel netjes rond maar komt er zonder bijgeluid een leesfout? Dan kijk je naar de lens en de laser, want die falen stil.
- Gaat de lade niet meer soepel open of dicht? Dan is meestal de rubberen aandrijfsnaar vergaan.
- Leest hij de ene soort disc wel en de andere niet? Dat wijst een specifieke laser aan, zie de volgende sectie.
- Leest hij de ene keer wel en de andere keer niet? Dan is de laser meestal beginnend versleten, of zit er op een slim-model een scheurtje in het dunne lintkabeltje naar de laser.
Waarom leest mijn PS2 wel PS1-games maar geen PS2-games (of andersom)?
Weinig mensen weten dit, en het is een van de handigste diagnoses die er is: de PS2-laser leest op twee golflengtes, elk voor een ander type disc. Technisch is het een dual-wavelength-unit en niet twee losse lasers, maar in de praktijk kan de ene straal verzwakken terwijl de andere het nog prima doet. Welke disc faalt, vertelt je dus welke kant zwak wordt.
| Straal | Golflengte | Leest |
|---|---|---|
| CD-straal | 780 nm | PS1-games, de blauwe PS2-cd-games en audio-cd’s |
| DVD-straal | 650 nm | de zilveren PS2-dvd-games (verreweg de meeste PS2-titels) |
Vertaald naar de praktijk: leest hij wel PS1-games maar geen zilveren PS2-games, dan is de dvd-straal zwak. Leest hij wel PS2-games maar geen PS1-games of audio-cd’s, dan is de cd-straal zwak. Faalt echt alles, dan is de lens vuil, de laser algemeen versleten, of zit het probleem in het loopwerk. Kijk dus altijd even aan de onderkant van je discs: de kleur verraadt met welke straal je te maken hebt.
De laserlens schoonmaken (begin hier)
Een verrassend groot deel van de “dode” PS2’s die bij ons binnenkomt heeft gewoon een stoffige of beslagen lens. Schoonmaken is gratis, veilig als je het rustig doet, en lost meer op dan je zou denken.
- Trek de stekker eruit en open de behuizing. Op fat-modellen zit de laser onder de metalen kap; op slim-modellen ligt hij direct onder het lade-mechanisme.
- Doe een klein beetje 99% isopropylalcohol op een schoon wattenstaafje. Gebruik geen water en geen schoonmaakmiddel.
- Veeg heel licht over het ronde lensje. Duw er niet op: de lens hangt verend opgehangen en moet vrij kunnen bewegen om scherp te stellen.
- Laat het een minuutje drogen, sluit de boel en test met een schone, ongekraste disc.
Wat je beter niet gebruikt: een lensreinigingsschijfje met borsteltjes. Die borstels kunnen de verend opgehangen lens aantikken en de uitlijning verstoren, waardoor een licht vuile laser ineens echt slecht leest.
Je PS2 ratelt of kraakt: dan is het het loopwerk
Een malend of ratelend geluid bij het opstarten of zoeken is geen laserprobleem: een versleten laser faalt stil, terwijl dit geluid van het loopwerk komt dat de laser probeert te verplaatsen. Er zijn een paar goedkope oorzaken, die je in deze volgorde nagaat. Meestal is het ingedroogd vet (zie hieronder), soms staat de laserslede niet goed uitgelijnd, en op de fat-modellen (de SCPH-30000- en SCPH-39000-serie zijn berucht) barst het kleine witte plastic tandwiel dat de slede over de geleidestang beweegt, waardoor het doorslipt. Dat tandwiel is een onderdeel van een paar cent, geen dode laser, en het is een van de meest verkeerd gediagnosticeerde PS2-storingen die er zijn.
Dat ingedroogde vet zit op de geleidestang: het originele fabrieksvet verhardt na jaren tot een soort lijm, waardoor de slede hapert en blijft steken. De oude smeer weghalen met wat isopropylalcohol en dun opnieuw invetten met een plasticveilig vet (silicone of witte lithium) laat de slede weer soepel lopen. En de rubberen aandrijfsnaar van de lade kan vergaan of uitrekken, waardoor de lade niet meer volledig opent of sluit. Ook dat is een goedkoop, vervangbaar onderdeel en heeft niets met de laser te maken.
Aan de potmeter draaien: geen fix, hooguit uitstel
Het populairste advies op forums en YouTube is om het laservermogen op te schroeven met de potmeter op de laser. Doe dat niet als eerste, en zeker niet blind. Het is geen echte oplossing maar uitstel, en verkeerd gedaan geef je je laser er de nekslag mee.
Wat er gebeurt: de potmeter jaagt meer stroom door een al versleten laserdiode. Dat kan een zwakke laser inderdaad weer laten lezen, soms maanden tot een paar jaar, maar het versnelt de slijtage en bij te ver draaien brand je de diode door. De pot is klein en zo overgedraaid, op fat én slim. Wil je het tóch proberen, meet en noteer dan eerst de weerstand met een multimeter zodat je terug kunt naar je uitgangspunt, en draai met minieme stapjes van een graad of twee. De regel blijft simpel: een vuile laser los je op met schoonmaken, aan de potmeter draaien verplaatst het probleem alleen naar later.
Welke laser zit in welk PS2-model?
Handig als je een vervangende laser zoekt of gewoon wilt weten wat er in je console zit. Let op: het modelnummer garandeert de laservariant niet helemaal, dus controleer altijd het typenummer op de laser zelf voordat je iets bestelt. Een nieuwe laser heeft vaak een anti-statische soldeerbrug die je er eerst af moet halen.
| Model | Type | Laser |
|---|---|---|
| SCPH-300xx | Fat | KHS-400B (vervanging: KHS-400C) |
| SCPH-500xx | Fat | KHS-400C |
| SCPH-700xx | Slim | SPU-3170 (vroeg) of PVR-802W (later) |
| SCPH-750xx / 770xx / 790xx | Slim | PVR-802W (ook KHM-430) |
| SCPH-900xx | Slim | TDP-182W |
Meer over de verschillen tussen de modellen lees je in PS2 Fat vs Slim. Op de slim-modellen loopt er trouwens een dun lintkabeltje naar de laser dat door warmte en slijtage kan scheuren, wat zorgt voor onregelmatig lezen dat komt en gaat.
Wanneer is een andere console slimmer dan blijven proberen?
Heb je de lens schoongemaakt, het tandwiel en de snaar gecheckt en gooit hij nog steeds leesfouten, dan is de laser waarschijnlijk gewoon op. Een losse laser kost geld en vraagt precisiewerk, en aan de potmeter draaien is geen oplossing maar uitstel. Op dat punt is een geteste, werkende console vaak de verstandigste en goedkoopste route. Bij ons koop je een PS2 die we hebben opengemaakt, schoongemaakt en met echte games hebben getest, met zes maanden garantie op de werking en dertig dagen retour. Bekijk het PlayStation 2-aanbod, of lees eerst de PlayStation 2 koopgids als je wilt weten waar je bij een tweedehands PS2 op moet letten.
Veelgestelde vragen
Waarom leest mijn PS2 opeens geen discs meer?
Meestal door een vuile of versleten laserlens, ingedroogd vet op de geleidestang, of een gebarsten tandwiel in het loopwerk. Begin met de lens schoonmaken en luister of hij ratelt: dat geluid wijst op het loopwerk in plaats van de laser.
Waarom leest mijn PS2 wel dvd-films maar geen games (of andersom)?
Omdat de PS2 twee lasers heeft. Leest hij wel films en zilveren PS2-games maar geen PS1-games, dan is de CD-laser zwak. Faalt juist de andere kant, dan de DVD-laser. Welke disc het laat afweten, wijst de laser aan.
Helpt het om de laser sterker te zetten met de potmeter?
Het kan een zwakke laser tijdelijk weer laten lezen, maar het versnelt de slijtage en je kunt de diode doorbranden, dus het is uitstel en geen echte fix. Wil je het tóch proberen, meet dan eerst de weerstand met een multimeter zodat je terug kunt, en draai met minieme stapjes. Schoonmaken is de veilige eerste stap.
Is een PS2 met leesfouten nog te redden?
Vaak wel als het de lens, het vet of het loopwerk is: dat zijn goedkope, oplosbare dingen. Is de laserdiode zelf op, dan is een vervanging of een geteste andere console meestal verstandiger dan eindeloos aanmodderen. Racen door de beste PS2-games begint met een console die betrouwbaar leest.
