Een goed cadeau voor gamer kies je in drie stappen: bepaal voor wie je het koopt, kies tussen een handheld en een thuisconsole, en controleer de leeftijd en de regio van het spel. Weet je echt niet wat iemand leuk vindt, dan is een spel uit een reeks die de ander al kent veiliger dan een nieuwe console. Honderd procent zekerheid bestaat niet, want smaak in games blijft persoonlijk.
Geef je zo’n cadeau terwijl je zelf weinig speelt, dan wil je iets dat de ander echt oppakt zonder dat je er verstand van hoeft te hebben. Rond Sinterklaas en de kerst wil je vooral iets geven dat meteen werkt en niet na een week in de kast verdwijnt. Dat lukt als je op een paar dingen let. In het aanbod van retro Nintendo-games en van retro PlayStation zit genoeg keuze; die keuze wordt pas makkelijk als je eerst weet voor wie je koopt.
Voor wie koop je het cadeau
Begin bij de persoon, niet bij de console: een kind, iemand die net begint, een volwassene die vroeger speelde en een verzamelaar hebben elk iets anders nodig.
Een kind
Kijk bij een kind eerst naar de leeftijd op de doos (zie verderop over PEGI). Een PEGI 7 op de doos betekent bijvoorbeeld dat er scenes in kunnen zitten die een heel jong kind laten schrikken, en dat wil je bij een cadeau onder de boom vooraf weten. Een handheld is handig, want een kind speelt er in de auto of op de bank mee zonder de televisie te claimen. Kies een reeks die herkenbaar is; in onze uitleg over een Pokémon-spel uitkiezen als cadeau staat waar je dan op let.
Iemand die net begint
Houd het simpel voor iemand die net begint. Een spel dat je zonder handleiding oppakt en samen op de bank speelt, geeft sneller plezier dan een ingewikkeld avontuur van tientallen uren. Denk aan een platformspel of een puzzelspel waar je zonder uitleg in komt. Zo’n titel geeft bij het uitpakken meteen resultaat, zonder dat iemand er eerst een hele avond in moet steken.
Een volwassene die vroeger speelde
Bij een volwassene die vroeger speelde werkt herkenning. Geef de console of het spel waar diegene het vaakst over praat. Een console die iemand vroeger had, roept vaak meer op dan het nieuwste alternatief. Vraag het discreet aan de mensen eromheen als je twijfelt.
Een verzamelaar
Een verzamelaar is het lastigste cadeau, want die heeft vaak al veel. Vraag wat er nog op het verlanglijstje staat, of kies bewust geen los spel maar een accessoire dat diegene nog mist. Een nette, originele uitgave van een game die nog op het lijstje staat, is dan beter dan gokken op iets wat misschien al in de kast ligt.
Een spel, een console of een accessoire
Hoe groot het cadeau mag zijn, bepaalt vaak de vorm. Een los spel is een klein, gericht cadeau dat je goed als schoencadeau voor Sinterklaas geeft. Een complete console is een groter gebaar, meer iets voor onder de kerstboom of om met meerdere mensen samen te geven. Een accessoire, zoals een extra controller of een kabel, zit daartussenin: handig als iemand het systeem al heeft, maar er nog iets bij kan gebruiken.
Weet je het budget niet zeker, begin dan bij een los spel uit een reeks die de ander al kent. Dat valt bijna nooit verkeerd, en je kunt er altijd iets kleins bij leggen, zoals de losse AA-batterijen die een Game Boy nodig heeft. Een cadeau hoeft niet groot te zijn om te blijven hangen; het moet passen bij wie het krijgt.
Handheld of thuisconsole
Een handheld heeft een eigen scherm, luidsprekers en knoppen in één behuizing, dus je speelt er overal mee zonder televisie; een thuisconsole moet je op een tv aansluiten. Dat verschil bepaalt vaak al de helft van je keuze.
Een handheld past bij een kind, bij reizen en bij iemand die vooral alleen speelt. Juist in de drukke feestdagen is dat handig: een kind speelt op de achterbank verder terwijl de televisie in de kamer bezet is. Een thuisconsole past bij samen op de bank, met meerdere mensen voor één scherm. Let bij een originele Game Boy op de stroom: die werkt op vier gewone AA-batterijen (tot ongeveer dertig uur), de Game Boy Color op twee AA-batterijen (tot ongeveer tien uur). Er zit geen oplaadbare accu in, dus leg een setje batterijen bij het cadeau.
Wie een Nintendo DS of DS Lite geeft, geeft er stiekem twee systemen bij: die modellen hebben een onderste slot dat ook oudere Game Boy Advance-spellen speelt. De latere DSi en DSi XL hebben dat slot niet en spelen die spellen niet. Ben je op zoek naar titels voor zo’n systeem, kijk dan in onze lijst met de beste GBA games per genre. Wil je iets met de Game Boy zelf doen, dan lees je apart hoe Pokémon-ruilen op de Game Boy werkt.
Let op de PEGI-leeftijd op de voorkant
Elk PAL-spel draagt een PEGI-leeftijdsicoon op de voorkant van de doos: 3, 7, 12, 16 of 18. Zo zie je in één oogopslag voor welke leeftijd de inhoud geschikt is, en dat is bij een cadeau voor een kind het eerste waar je naar kijkt.
De vijf stappen lopen op in zwaarte. PEGI 3 is geschikt voor alle leeftijden. PEGI 7 kan scenes bevatten die jonge kinderen kunnen laten schrikken. PEGI 12 toont iets grover geweld tegen fantasiefiguren of mensachtige personages. PEGI 16 laat geweld of seksuele inhoud zien die net zo echt aanvoelt als in het dagelijks leven. PEGI 18 is voor de zwaarste en grofste inhoud. Zo kies je bewust een spel dat qua inhoud past bij de leeftijd van de ontvanger.
Let wel op wat PEGI niet zegt. Het icoon gaat over de inhoud, zoals geweld, taalgebruik en angst, en niet over hoe moeilijk een spel is. Een PEGI 3-spel kan voor een jong kind alsnog te lastig zijn, en een PEGI 18-spel kan juist makkelijk te spelen zijn. Lees het cijfer dus als een inhoudswaarschuwing, niet als een niveaumeter.
Waarom een PAL-uitgave belangrijk is
Voor iemand in Nederland geef je het liefst een PAL-uitgave. Europa gebruikt het PAL-videoformaat, Noord-Amerika en Japan het NTSC-formaat, en die twee werelden passen niet altijd samen.
Koop je per ongeluk een import uit een andere regio, dan kun je verkeerde kleuren, een te hoge of te lage snelheid of een vervormd beeld krijgen. Een goedkoop buitenlands exemplaar ziet er op de foto vaak hetzelfde uit en werkt toch niet goed op een Nederlands apparaat. Een Nederlandse webshop die zich op retro richt, is dan een veiliger keuze dan een onbekende buitenlandse verkoper. Vraag bij twijfel of een exemplaar een Europese (PAL) uitgave is; een eerlijke verkoper laat het label op de doos zien. Je vindt onze spellen in het retro Nintendo-aanbod en bij retro PlayStation.
Een game geven: meteen spelen, geen abonnement
Een origineel cartridge- of disc-spel heeft geen account, internetverbinding of abonnement nodig: je stopt het in de console en het speelt. Je hoeft dus niets te installeren of aan te maken voordat het werkt. Dat maakt een losse game een cadeau dat jaren blijft werken.
Zelfs toen Nintendo op 20 mei 2014 de online dienst Wi-Fi Connection voor spellen op de DS en de Wii stopzette, verdwenen alleen de onlinefuncties zoals online spelen, ranglijsten en downloads. De spellen zelf bleef je gewoon spelen. Dat is een rustig idee bij een cadeau: er zit geen knop aan die iemand later kan uitzetten.
Veel van het plezier zit juist in samen op de bank spelen. Onze lijst met de beste multiplayer games op de PS2 laat zien wat lokaal met meerdere mensen goed werkt. Met de feestdagen, als er meer mensen op bezoek zijn, is zo’n spel voor meerdere spelers vaak het cadeau waar de hele kamer iets aan heeft. Geef je liever een console dan een spel, let dan op het juiste model, want namen lijken op elkaar; het verschil tussen de Wii en de Wii U is zo’n valkuil waar mensen op misgrijpen.
Voor wie dit cadeau minder geschikt is
Niet elke gamer zit op retro te wachten, en dat zeg je beter eerlijk vooraf. Speelt de ontvanger vooral nieuwe online shooters of competitieve games, dan blijft een oud systeem waarschijnlijk in de kast liggen. Vraag jezelf dus eerst af of iemand überhaupt tijd en zin heeft in een ouder systeem; is dat antwoord nee, dan is ieder ander cadeau beter besteed. Een thuisconsole vraagt ook een tv met de juiste ingang, en bij een heel moderne opstelling kan dat extra gedoe geven. Een handheld heeft dat probleem niet, maar heeft wel een klein scherm en is niks voor iemand die een groot beeld wil.
Een verzamelaar die alles al heeft, is een risico: koop dan niets blind, maar vraag naar het verlanglijstje. En weet je het echt niet en wil je geen miskoop, vraag dan eerst wat de ontvanger speelt voordat je kiest.
Twijfel je nog over de eerste stap, begin dan bij een reeks die de ontvanger al kent, bijvoorbeeld via onze gids over een Pokémon-spel als cadeau. Blader daarna door het aanbod retro PlayStation of Nintendo voor een titel die onder de kerstboom of in de schoen blijft hangen.
