Het meeste van een GameCube maak je schoon zonder hem open te maken: de behuizing, de controllerpoorten, de naden en de controller zelf. Voor de buitenkant gebruik je water met een beetje milde zeep op een licht vochtige doek, niet meer dan dat. De lens is het enige onderdeel dat echt voorzichtigheid vraagt, en daar kom je pas als de console discs slecht leest. In die volgorde werken scheelt schade.
Wat vuil wel en niet veroorzaakt
Een GameCube van ruim twintig jaar oud heeft twee soorten problemen die op elkaar lijken. Vuil geeft haperende contacten, een stroeve stick en een lens die net te weinig signaal terugkrijgt. Slijtage geeft dezelfde klachten, maar dan blijvend. Het verschil merk je pas nadat je hebt schoongemaakt, en dat is precies waarom schoonmaken de eerste stap is en niet de laatste.
Wat schoonmaken niet oplost: vergeeld plastic. Die gele waas is geen vuil maar oxidatie van de vlamvertrager in het plastic onder invloed van uv-licht. Je kunt er tot je een ons weegt overheen poetsen, de kleur zit in het materiaal zelf. Dat is cosmetisch en zegt niets over de werking.
De behuizing en de poorten
Begin droog. Een zachte doek of een kwastje haalt het meeste stof al weg, en wat je droog weghaalt hoef je later niet nat te maken. Voor de rest: een licht vochtige doek met een beetje milde zeep, daarna nog een keer met een droge doek erover.
- Spuit nooit iets rechtstreeks op of in de console. Vocht op de doek, niet op het apparaat.
- Blijf met oplosmiddelen weg bij de opdruk en het naamplaatje. Water met zeep haalt het vuil ook weg en laat de bedrukking met rust.
- Naden, de rand van het klepje en de controllerpoorten doe je met een wattenstaafje of een zachte tandenborstel.
- Stof in de ventilatiesleuven blaas je eruit. Houd een persluchtbus rechtop, anders komt er vloeibaar drijfgas uit.
Contactpunten in de controllerpoorten mogen droog. Zit daar zichtbaar vuil, dan haal je dat met een wattenstaafje weg dat nauwelijks vochtig is, en laat je het volledig drogen voordat er stroom op gaat.
Wat doe je met de controllerstick?
De stick is het onderdeel dat het meeste vuil verzamelt, omdat er handvet en stof in de kraag onder de stick zakt. Dat merk je aan een stick die stroef aanvoelt of niet meer soepel terugkomt naar het midden.
Kantel de stick opzij en ga met een nauwelijks vochtig wattenstaafje rond de kraag. Werk in kleine stukjes en knijp het staafje uit voordat je begint, want vocht dat langs de as naar binnen loopt komt bij de potmeters die de stand uitlezen. Laat het daarna een uur liggen voordat je de controller aansluit. Blijft hij na een schoonmaakbeurt stroef of loopt het beeld weg terwijl je de stick niet aanraakt, dan zit het niet in vuil maar in slijtage. Wat je dan kunt verwachten staat in GameCube controller repareren.
De lens: het enige onderdeel waar het echt misgaat
Hier moet je oppassen, en niet alleen met je handen. Over het schoonmaken van een optische lens zijn de bronnen het namelijk oneens. De retroscene raadt standaard een wattenstaafje met isopropylalcohol aan, terwijl fabrikanten waarschuwen dat alcohol de coating op gecoate optiek kan aantasten. Sony heeft daar zelfs ooit een servicebericht over uitgegeven. Beide standpunten zijn echt, en wie je ook gelooft, de veilige werkwijze is dezelfde.
- Blaas eerst los stof weg. In een deel van de gevallen is dat al genoeg en hoef je de lens niet aan te raken.
- Moet je er toch langs: gebruik een wattenstaafje dat nauwelijks vochtig is. Een druppel te veel is erger dan te droog.
- Druk niet. De lens zit op een geveerde ophanging en is bedoeld om te bewegen, niet om tegenaan geduwd te worden.
- Wil je het risico op de coating helemaal vermijden, gebruik dan een lensvloeistof zonder alcohol in plaats van isopropyl.
- Laat de lens volledig drogen voordat je de console aanzet.
Leest de GameCube daarna nog steeds slecht, dan ligt het niet aan vuil. Wat de volgende stappen zijn en waarom vervangen zelden meteen nodig is, staat in GameCube laser vervangen.
En de disc zelf
Een leesfout is net zo vaak de disc als de console. Maak een mini-DVD schoon van het midden naar de rand, in rechte halen, nooit met een ronddraaiende beweging. De foutcorrectie op een disc leest langs het spoor mee, en een kras die met het spoor meeloopt raakt veel meer opeenvolgende data dan een kras die het spoor kruist. Een ronde poetsbeweging maakt precies het verkeerde soort kras.
Veelgestelde vragen
Kan ik een lensreinigingsdisc gebruiken?
Die bestaan, maar ze werken met borsteltjes die over de lens strijken terwijl de disc draait. Op een lens van deze leeftijd is met de hand werken beter te doseren.
Helpt schoonmaken tegen vergeeld plastic?
Nee. De verkleuring zit in het materiaal en niet op het oppervlak. Schoonmaken haalt het vuil eraf, de kleur blijft.
Hoe vaak moet dit?
Een console die gewoon gebruikt wordt en niet in een stoffige ruimte staat, heeft hier zelden onderhoud voor nodig. Het is een actie voor na een periode opslag of bij een tweedehands exemplaar waarvan je de geschiedenis niet kent.
Wat nu?
Blijft de console discs slecht lezen, lees dan verder in GameCube laser vervangen. Ligt het aan de controller, dan staat in GameCube controller repareren wat vuil is en wat slijtage. Sta je nog voor de aankoop, dan helpt tweedehands GameCube kopen bij het beoordelen van een exemplaar.
Liever een console waarbij dit al gedaan is: bekijk ons GameCube aanbod. Elke GameCube die hier binnenkomt gaat langs dezelfde route, met een leestest op een originele disc als sluitstuk. Zoek je er titels bij, dan staat in de beste GameCube games wat er in PAL de moeite waard is.
