In PAL-gebied zijn ongeveer 350 officiele NES-titels verschenen. Het getal van rond de 700 dat vaak rondgaat hoort bij de Amerikaanse markt. De meeste zijn vergeten, een flink deel is gemiddeld en een kleine groep is nog altijd de moeite waard, niet omdat ze historisch belangrijk waren, maar omdat ze het gewoon goed houden. Dit zijn de games die dat doen, met uitleg waarom ze dat doen en wat je moet weten bij aankoop.
Voor het spelen heb je een werkende NES nodig. Onze NES-consoles en accessoires zijn getest en klaar voor gebruik. Twijfel je nog welk model bij je past, lees dan eerst onze gids over welke NES je moet kopen.
Super Mario Bros.
Er is weinig te zeggen over Super Mario Bros. dat niet al gezegd is, dus laten we het praktisch houden: de game werkt nog steeds. Niet als curiositeit, niet als museumstuk, gewoon als spel.
Het level design zit zo in elkaar dat je de eerste paar werelden doorloopt zonder na te denken, en dan merkt dat de moeilijkheidsgraad rustig is opgeschroefd zonder dat je het doorhad. Dat is geen toeval. Nintendo had dit niveau van level design nooit eerder neergezet, en het bleef lange tijd de lat.
Voor een ouder die dit met een kind wil spelen: het tempo is laag genoeg om uit te leggen wat er op het scherm gebeurt. De PAL-versie is iets langzamer dan de Japanse of Amerikaanse versie. Dat valt nauwelijks op, maar het is de reden dat sommige mensen hun PAL-cartridge als “slomer” ervaren op emulators die de verkeerde regio instellen.
The Legend of Zelda
Zelda is een vreemd spel als je er nu naar kijkt. Er is geen tutorialpijl, geen mini-map die je vertelt waar je heen moet, geen waypoint. Je wordt in Hyrule gedropt en het spel zegt: zoek het uit.
Dat klinkt frustrerend, maar het werkt op een manier die moderne Zelda-titels pas met Breath of the Wild terugvonden. De vrijheid is echt: je kunt dungeons in de verkeerde volgorde aanpakken, je kunt vroeg doodgaan of vroeg sterk zijn afhankelijk van welke kant je opgaat.
Zelda gebruikt een save batterij om voortgang op te slaan. Die batterijen zijn na 30+ jaar aan het einde van hun levensduur. Een cartridge die niet meer opslaat heeft hoogstwaarschijnlijk een lege batterij, niet een kapot spel. Onze cartridges worden hierop gecontroleerd. Welke andere NES-games een save batterij gebruiken staat in het overzicht NES games met save batterij.
Super Mario Bros. 3
Als Super Mario Bros. de blauwdruk legde, is Super Mario Bros. 3 de uitwerking die de grenzen van de hardware laat zien. Het is technisch gezien een andere game: grotere werelden, meer power-ups, vliegmechanisme, kaartscherm met geheimen. Nintendo had tegen die tijd zeven jaar ervaring met de NES en dat merk je aan elk level.
Het is een langere game dan deel één. Een kind dat voor het eerst speelt gaat hier waarschijnlijk niet op één middag doorheen. Dat is geen probleem, maar het is anders dan de korte sessies die de eerste Mario aanmoedigt. Juist daardoor is het de betere keuze als je iets wilt met meer speeltijd.
De PAL-versie verscheen in 1991 en is voor West-Europa de enige officiële versie. Er is geen betekenisvol verschil met de Amerikaanse NTSC-versie in content, alleen de standaard PAL-snelheidsaanpassing.
Mega Man 2
Mega Man 2 is de reden dat de Mega Man-reeks groot werd. Het eerste deel was goed maar hardvochtig en ongepolijst. Deel twee haalde alles weg wat schuurde en voegde acht Robot Masters toe die stuk voor stuk beter zijn ontworpen dan het origineel.
De formule is simpel: kies een baas, versla hem, pak zijn wapen, gebruik dat wapen tegen de volgende baas. Er zit een volgorde in die de game niet uitlegt. Dat uitzoeken is onderdeel van het spel. Als je vastloopt op Metal Man: probeer Quick Boomerang.
Mega Man 2 introduceerde juist het wachtwoordsysteem in de reeks: na elke verslagen Robot Master krijg je een raster met stippen dat bijhoudt welke bazen je al hebt gedaan. Een batterij zit er niet in, dus je voortgang kan ook niet verdwijnen door een lege knoopcel. Alleen het kasteel van Dr. Wily moet in één sessie. Voor wie aan modern gamen gewend is, is dat even omschakelen. De game is kort genoeg om in een uur of twee door te spelen als je de baasvolgorde kent, en die staat na tien minuten zoeken op elk forum.
Contra
Contra is een run-and-gun die in 1988 al wist wat hij was en daar geen seconde aan twijfelde. Je loopt naar rechts, je schiet op alles wat beweegt, je sterft, je probeert het opnieuw.
Het spel is moeilijk, bewust. Drie levens, geen save, eindbaas die gewoon doodgaat als je genoeg schiet. De Konami-code (omhoog omhoog omlaag omlaag links rechts links rechts B A start) geeft dertig levens en is zo bekend dat het geen spoiler meer is.
Contra is op zijn sterkst met twee spelers tegelijk. De game ondersteunt echte simultane co-op, wat op de NES zeldzamer is dan je denkt. Heb je een tweede controller nodig, die vind je bij onze NES-accessoires.
Punch-Out!!
Punch-Out!! is geen boksgame in de traditionele zin. Je leert geen combinaties, je traint geen stats. Wat je leert is je tegenstander lezen.
Elke bokser heeft een patroon. Glass Joe telegrafeerde zijn linker al voor hij hem gooide. Bald Bull doet zijn bull rush alleen na een specifiek aantal jabs. Don Flamenco danst totdat je hem uitlokt. De hele game is een puzzel waarbij de oplossing in het gedrag van de tegenstander zit, en zodra je hem ziet, werkt het elke keer.
Dat maakt Punch-Out!! ook toegankelijker dan zijn reputatie suggereert. Het lijkt moeilijk totdat je doorhebt hoe het werkt, en dan klik je door boksers die je vijf minuten eerder nog niet aan kon. Dat gevoel van “ik snap het nu” is wat de game uniek maakt op de NES.
DuckTales
DuckTales is Capcom op de NES op zijn best. Het is compact, strak ontworpen en geeft de speler meer vrijheid dan de meeste NES-games: levels zijn non-lineair te doorlopen, je kiest je eigen volgorde.
Het pogo-stok mechanisme (waarbij Dagobert Duck op zijn wandelstok stuitert om vijanden te verslaan en obstakels te overwinnen) is in vijf minuten geleerd en door het hele spel consequent toegepast. Dat is economisch level design: één mechanisme, tientallen toepassingen.
De game is niet lang. Een ervaren speler doet er minder dan een uur over. Dat is geen minpunt. Het is een game die je meerdere keren speelt, en bij elke run iets soepeler gaat dan de vorige.
Castlevania
Castlevania bouwt een sfeer op die voor zijn tijd uitzonderlijk was. Je loopt van links naar rechts door een kasteel, maar de architectuur, de vijanden en de muziek maken het tot iets anders dan een standaard platformgame.
Simon Belmont gooit bijlen, gebruikt een zweep en raapt biefstuk op uit muurstenen. Het is absurd als je er over nadenkt, maar het voelt nooit rommelig. Elk vijandtype heeft een patroon. Elk level introduceert iets nieuws. De moeilijkheidsgraad is eerlijk: Castlevania is hard, maar zelden oneerlijk.
De game heeft geen save. Net als Contra is dit een aaneengesloten sessie. De latere delen in de serie hebben dat opgelost, maar het origineel speelt als een arcadegame die je thuis hebt: je gaat er voor zitten en je haalt het einde of niet.
Metroid
Metroid is de uitzondering op de NES in termen van wat het vraagt. Er zijn geen levels in de traditionele zin: er is één grote wereld die langzaam opengaat naarmate je nieuwe items vindt. Kracht-ups openen gebieden die je eerder niet in kon. Dat systeem heeft een naam gekregen: metroidvania. De NES-game is het origineel.
Samus navigeert door planeet Zebes zonder kaart, zonder instructies, op pure oriëntatie. Dat is voor moderne spelers het grootste struikelblok: de game verwacht dat je zelf bijhoudt waar je bent en wat je nog niet hebt onderzocht. Maar als je dat gevoel van verkenning en het langzaam opbouwen van een mentale kaart waardeert, dan doet geen andere NES-game het beter.
Metroid gebruikt een save batterij. Onze cartridges worden hierop gecontroleerd voor verkoop. De PAL-versie is volledig beschikbaar en inhoudelijk identiek aan de NTSC-versie.
Excitebike
Excitebike is een racegame die één ding goed doet en dat beter doet dan bijna alles op de NES: momentum voelen. Je rijdt, je gaat te lang vol gas, je motor oververhit, je staat stil. Dat ritme leren is de game.
De levels zijn kort genoeg om ze te herhalen zonder dat het verveelt. Er is een toernooimodus en een level editor om eigen tracks te bouwen, hoewel die zonder opslaan werkt, sluit je NES af en het is weg.
Excitebike is geen echte simultane multiplayer. Je rijdt beurtelings op tijden.
Double Dragon II
Het originele Double Dragon op de NES is een solomachine, twee spelers die beurtelings dezelfde cartridge doorspelen. Double Dragon II gooit dat overboord: twee spelers tegelijk, zij aan zij, elk als een van de Lee-broers.
Het is niet alleen de co-op die deel II beter maakt. De movesets zijn uitgebreid ten opzichte van het origineel: je beschikt vanaf het begin over de volledige repertoire aan aanvallen, inclusief een cyclone spin kick en speciale moves die je uitvoert vanuit een kniestand na een sprong of val. De levels wijken volledig af van de arcade-versie: je vecht in een bewegende helikopter, een onderwaterbasis en een reeks valstrikken-kamers. Het is een NES-game die zijn eigen weg gaat in plaats van een port te zijn.
De simultane co-op heeft een instelling waarbij spelers elkaar kunnen aanvallen. In de praktijk leidt dat tot chaos die de game juist vermakelijker maakt, mits je weet wat je koopt. De moeilijkheidsgraad bepaalt ook hoeveel van het spel je ziet: op de makkelijkste stand eindigt het spel na drie levels. Het volledige spel speel je alleen op de hoogste moeilijkheidsgraad.
Kirby’s Adventure
Kirby’s Adventure is een buitenbeentje in deze lijst: het verscheen in 1993, twee jaar voor de NES officieel werd stopgezet. Ontwikkelaars hadden op dat moment zoveel ervaring met de hardware dat ze dingen deden die de console technisch gezien niet had moeten kunnen.
Het gevolg is een game die er beter uitziet dan bijna alles wat eerder op de NES verscheen. Kleurrijke graphics, soepele animaties, gevarieerd levelontwerp. Kirby’s copy ability (vijanden absorberen en hun kracht overnemen) maakt het toegankelijker dan Mega Man: je kunt zelf bepalen hoe je het spel aanpakt.
Kirby’s Adventure is de NES-game voor wie even geen zin heeft in hard. Dat is geen zwakheid. Het is ontwerp.
Battletoads
Battletoads staat hier als eerlijke waarschuwing, niet als aanrader voor iedereen. Het is technisch indrukwekkend: Rare zette op de NES-hardware iets neer dat er visueel boven uitsteekt, maar de moeilijkheidsgraad is voor velen een muur.
Het beroemdste level is de Turbo Tunnel: een hoverboard-sectie waar je op geheugen moet reageren. De timing is geen kwestie van gevoel, het is van buiten leren waar het obstakel staat. Voor wie dat leuk vindt: Battletoads is memorabel. Voor wie gewoon wil spelen en verder wil komen: neem Kirby’s Adventure.
Platformgames en samen spelen
De NES is de console waarop het platformgenre zijn vorm kreeg. Wil je naast de NES ook de latere Nintendo-consoles verkennen, van SNES en Nintendo 64 tot Game Boy en Wii, dan vind je ons volledige aanbod bij retro Nintendo-games. Alle games in dit overzicht zijn beschikbaar als losse cartridge in onze NES games categorie. Wil je een complete game met doos en manual, kijk dan bij NES complete games. Losse NES manuals zijn ook verkrijgbaar voor wie een collectie wil aanvullen.
Zoek je de console erbij, dan staat alles voor de NES op één plek.
