Doet een cartridge ineens vreemd, dan hoeft dat niet meteen te betekenen dat de game kapot is. Bij oudere NES-, SNES-, Game Boy- en Nintendo 64-cartridges zijn vervuilde contacten vaak de oorzaak van zwart beeld, glitches of games die alleen na een paar keer opnieuw plaatsen opstarten. Dat klinkt groter dan het meestal is, want in veel gevallen is voorzichtig cartridge pinnen schoonmaken al genoeg om een game weer normaal te laten werken.
De metalen contactpunten van een cartridge krijgen in de loop der jaren behoorlijk wat te verduren. Stof, vet van vingers, rook, vocht en lichte oxidatie zorgen ervoor dat het contact met de console minder goed wordt. Daardoor leest de console de game niet meer goed uit. Vooral bij cartridges die lang hebben stilgelegen, zie je dat regelmatig terug.
Waaraan merk je dat cartridge pinnen vies zijn?
Vuile cartridge contacten herken je meestal vrij snel. De game start bijvoorbeeld niet op, geeft een zwart scherm of laat vreemde grafische fouten zien. Soms werkt een cartridge de ene keer wel en de andere keer niet. Ook dat wijst vaak op slecht contact tussen de cartridge en de console.
Je ziet dit soort klachten op meerdere systemen terug. Bij NES games komt het vaak voor door de combinatie van oudere cartridges en een gevoelige connector. Bij Game Boy games merk je het meestal aan games die pas na een paar pogingen starten. SNES games en Nintendo 64 games zijn vaak wat stabieler, maar ook daar kunnen vervuilde contacten uiteindelijk problemen geven.
Waarom raken cartridge contacten vervuild?
Dat gebeurt meestal gewoon door tijd en gebruik. Een cartridge wordt vastgepakt, opgeborgen, verplaatst en soms jarenlang weggelegd. In die periode kunnen stofdeeltjes, vet en oxidatie zich ophopen op de contactpunten. Je hoeft daar echt geen extreme schade voor te hebben. Zelfs lichte vervuiling kan al genoeg zijn om problemen te geven bij het opstarten.
Dat is ook precies waarom schoonmaken zo vaak helpt. Je herstelt in feite gewoon weer goed contact tussen cartridge en console.
Wat heb je nodig om cartridge pinnen schoon te maken?
In de meeste gevallen heb je helemaal geen uitgebreide set nodig. Dit is meestal genoeg:
- 99% isopropyl alcohol
- wattenstaafjes of een pluisvrije doek
- een droog wattenstaafje of droge doek
- eventueel een passende schroevendraaier als je de cartridge wilt openen
Meer hoeft het meestal niet te zijn. Hoe simpeler en rustiger je werkt, hoe beter. Het doel is niet om agressief te poetsen, maar om vuil en aanslag voorzichtig weg te halen zonder de contacten te beschadigen.
Zo maak je cartridge pinnen schoon
Maak een wattenstaafje licht vochtig met isopropyl alcohol. Niet doorweekt, gewoon licht bevochtigd. Wrijf daarna rustig over de contactpunten van de cartridge. Werk netjes langs de pinnen en zet geen harde druk. Zeker bij oudere cartridges wil je liever te voorzichtig zijn dan te lomp.
Zijn de contacten duidelijk vuil, dan kun je dit een paar keer herhalen met een schoon wattenstaafje. Ga daarna nog een keer langs de pinnen met een droog staafje of laat de cartridge even rustig drogen voordat je hem opnieuw test. Isopropyl alcohol verdampt snel, maar geef het alsnog even de tijd.
Bij veel cartridges is dit al genoeg om weer normaal contact te krijgen.
Moet je de cartridge openmaken?
Niet altijd. Bij sommige cartridges kun je de contacten al goed reinigen zonder de hele behuizing open te maken. In andere gevallen is openen handiger, zeker als je beter bij de pinnen wilt kunnen of de cartridge ook van binnen wilt controleren. Doe dat alleen met het juiste gereedschap en zonder te forceren.
Bij een NES, SNES, Game Boy of N64 cartridge geldt eigenlijk steeds hetzelfde: rustig werken, niets lostrekken en eerst goed kijken hoe alles zit voordat je verdergaat.
Wat je beter niet kunt doen
Er zijn ook een paar dingen die je juist beter kunt laten.
Gebruik geen water en geen agressieve schoonmaakmiddelen. Die kunnen resten achterlaten of juist extra schade veroorzaken. Ga ook niet met schuurpapier, een harde borstel of andere grove middelen over de contacten heen. Daarmee haal je misschien vuil weg, maar je kunt ook de contactlaag beschadigen.
Blazen in een cartridge is ook geen goed idee. Dat werd vroeger veel gedaan, maar je brengt er vooral vocht en vuil mee naar binnen. Op de korte termijn lijkt het soms te helpen, op de lange termijn schiet je er weinig mee op.
Als schoonmaken niet helpt
Niet elk probleem zit in de cartridge contacten. Werkt een game na schoonmaken nog steeds niet goed, dan kan het ook aan de console zelf liggen. Denk aan een vervuilde of versleten connector, schade op de printplaat of een ander technisch probleem in de cartridge.
Bij sommige games speelt ook nog iets anders mee, zoals een lege batterij die saves of tijdsgegevens moet vasthouden. Vooral bij Game Boy cartridges is dat een bekende oorzaak. Twijfel je of dat bij jouw game meespeelt, lees dan ook eens hoe je een lege save batterij herkent.
Wil je eerst weten welke cartridges überhaupt zo’n batterij gebruiken, dan is een lijst met Game Boy games met save batterij handig om erbij te pakken. Ook hebben we een lijst voor NES cartridges, SNES cartidges en een lijst met Nintendo 64 games.
Verschil tussen systemen
Hoewel het basisidee hetzelfde blijft, zie je per systeem wel kleine verschillen terug.
Bij de NES zijn contactproblemen berucht. Dat systeem is simpelweg gevoeliger voor slecht contact, zeker bij cartridges die vaak zijn gebruikt. Game Boy games hebben kleinere contactpunten en worden vaker meegenomen of los opgeborgen, waardoor vuil en slijtage sneller opvallen. Bij SNES games en Nintendo 64 games zie je dit meestal wat minder snel, maar ook daar blijven schone contacten belangrijk als je problemen wilt voorkomen.
Cartridge pinnen schoonmaken als vast onderhoud
Je hoeft hier geen obsessie van te maken, maar af en toe controleren helpt wel. Zeker bij games die lang hebben stilgelegen of ineens slecht opstarten, is het slim om eerst naar de contacten te kijken. Bewaar cartridges het liefst schoon en droog, raak de pinnen zo min mogelijk aan en leg ze na gebruik netjes terug.
Veelgestelde vragen over cartridge pinnen schoonmaken
Meestal werkt 99% isopropyl alcohol het best. Daarmee kun je vuil en vet verwijderen zonder resten achter te laten.
Nee. Dat lijkt soms te helpen, maar je brengt er vooral vocht en vuil mee naar binnen.
Ja. Slecht contact tussen cartridge en console kan zorgen voor grafische fouten, vastlopers of een zwart scherm.
Niet altijd, maar wel vaak. Zeker bij cartridges die slecht opstarten of wisselend werken is het een logische eerste stap.
Dan kan het probleem ook in de console, connector of printplaat zitten. Bij sommige games kan daarnaast een lege save batterij meespelen.
Nee, niet volgens een vast schema. Meestal is schoonmaken alleen nodig als een cartridge slecht opstart of zichtbaar vervuilde contacten heeft.
Ja, vooral als opgeslagen data niet bewaard blijft of tijdsgebonden functies niet meer goed werken. Daarvoor kun je ook lezen hoe je een lege save batterij Game Boy herkent.
Estimated reading time: 7 minuten
