Op de NES bewaarde je je voortgang vaak niet in het spel maar op een kladblok. Je kreeg een lange reeks tekens te zien, schreef die over, en tikte hem de volgende keer weer in om verder te gaan. En haperde de cartridge, dan blies iedereen erin. Dit stuk gaat over die twee gewoontes, waar ze vandaan kwamen en wat echt hielp.
De NES staat voor veel mensen voor warmte: de console waarop een ouder of oudere broer je iets leerde, en waar je samen voor het scherm zat. In de NES-categorie staan de spellen uit die tijd. Het waren geen apparaten die alles voor je onthielden, en dat maakte het spelen anders dan nu.
NES wachtwoorden: de code die je op papier overschreef
Veel NES-spellen hadden geen manier om je spel op te slaan zoals we dat nu kennen. In plaats daarvan gaven ze je aan het eind van een level of een wereld een wachtwoord: een rij letters, cijfers of symbolen. Die schreef je op, en de volgende keer typte je hem in om verder te gaan waar je was gebleven.
Metroid was er berucht om, met codes van letters, cijfers en tekens die je zorgvuldig overtikte, en de reeks JUSTIN BAILEY, een bekend Metroid-wachtwoord, ging van hand tot hand op het schoolplein. Ook Castlevania II, oftewel Simon’s Quest, werkte zo. Daar ging genoeg mis. Eén verkeerd overgenomen teken en je code deed het niet, of je las een 8 voor een B en een 0 voor een O. Kladblokken en de achterkant van schriften lagen vol met die reeksen. Wie het meemaakte weet nog precies hoe het voelde om een lange code kwijt te zijn.
Sommige codes waren zo lang dat je ze in stukjes overschreef. Je bewaarde dat papier als een schat, tot een broer of zus het per ongeluk weggooide en je opnieuw kon beginnen. Wie slim was, schreef dezelfde code twee keer op, op twee plekken, want een spel dat je overnieuw moest doen kostte dagen.
Blazen in de cartridge: waarom iedereen het deed
De tweede gewoonte was blazen. Werkte een spel niet meteen, dan haalde je de cartridge eruit, blies je erin en probeerde je het opnieuw. Het leek te helpen, want daarna startte het vaak wel. Dat gevoel klopte alleen niet met wat er echt gebeurde.
Wat het spel weer aan de praat kreeg, was het opnieuw plaatsen van de cartridge, niet je adem. Blazen bracht juist vocht op de contacten, en dat kan ze op termijn aantasten. We hebben dat apart uitgezocht in de blaas-mythe bij NES-cartridges. De gewoonte was echt, het effect was iets anders dan iedereen dacht. Toch bleef het ritueel: cartridge eruit, twee keer blazen, tikje op de zijkant, en er weer in.
Wat wél helpt bij een haperende cartridge
Hapert er één cartridge, dan zitten de koperen contacten aan de onderrand vaak vol stof of zijn ze aangeslagen. Die reinig je voorzichtig met een wattenstaafje en wat isopropylalcohol van minimaal 90 procent, even laten drogen, en opnieuw proberen. Haperen álle cartridges, dan ligt het eerder aan de 72-pins connector in de console zelf, en dat is een groter klusje. De stap voor stap staat in cartridge pinnen schoonmaken.
Een klant zei laatst tegen ons: “misschien moeten we weer die NES uit de kast halen” en “weer de wachtwoorden op papier opschrijven”. Dat vat het aardig samen: het gedoe is precies waarom mensen er met plezier aan terugdenken. Niet ondanks het overschrijven van codes, maar erom.
Zo herinneren spelers het zich
Misschien vond jij op een ochtend wel een NES onder de kerstboom, of zag je hem voor het eerst draaien bij een vriendje dat een spel had waar jij thuis alleen over kon lezen. Dat meekijken bleef vaak beter hangen dan het winnen zelf.
Op button-bashers.nl vertelt een gebruiker in een draad over oude Nintendo-reclames hoe een reclamespot hem zo pakte dat hij na een keer of drie zien per se een NES moest hebben. Op gamesmeter.nl beschrijft een ander in een draad over retro-nostalgie hoe hij bij vrienden voor het eerst NES-toppers als Mega Man 3 en Super Mario Bros. 3 zag.
Voor wie dit niks is
Wie gewend is dat een spel elk moment automatisch opslaat, moet even wennen aan een console die dat niet doet. Een wachtwoord kwijt betekent opnieuw beginnen, en dat is voor de een charme en voor de ander frustratie. Zoek je vooral gemak, dan is de NES niet het handigste systeem. Zoek je het gevoel van toen, met het kladblok naast de televisie, dan hoort dat gedoe er juist bij.
Van de zolder naar het schap
Wil je die codes weer overschrijven, dan begint het bij een werkende console en de spellen erbij. In de NES-categorie staat wat er in het aanbod is. Verzending vanaf €3,95, dus een enkel spel proberen kan ook.
